హిమాలయాల్లో జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులు

కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ, ఈ నెల ప్రారంభంలో సుప్రీంకోర్టుకు సమర్పించిన అఫిడవిట్ లో, ప్రస్తుతం  అధునాతన దశల్లో నిర్మాణంలో ఉన్న  ఏడు జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులను ముందుకు కోనసాగించడానికి అనుమతించినట్లు వెల్లడించింది.



గురించి:

  • వాటిలో ఒకటి ఉత్తరాఖండ్ లోని జోషిమఠ్ లో ఫిబ్రవరిలో వరద వల్ల దెబ్బతిన్న 512 మెగావాట్ల తపోవన్ విష్ణుగఢ్ ప్రాజెక్టు.

  • సుప్రీంకోర్టులో విచారణలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, ఉత్తరాఖండ్ ప్రాంతంలోని జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులపై ప్రభుత్వానికి అధికారిక ఏకరీతి స్థానం ఉండటం ఇదే మొదటిసారి.

నేపథ్యం

  1. 2013 లో కేదార్ నాథ్ వరదల కారణంగా దాదాపు 5,000 మంది మరణించారు. విపత్తును పెంచడంలో ఇటువంటి ప్రాజెక్టులు పోషించిన పాత్రపై పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ సమీక్ష పెండింగ్ లో ఉన్న ఉత్తరాఖండ్ లోని జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టుల అభివృద్ధిని సుప్రీంకోర్టు నిలిపివేసింది.

  2. గంగా నది యొక్క ఉపనదులైన అలక్ నంద, భగీరథి పరీవాహక ప్రాంతంలోని 24 ప్రతిపాదిత జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టుల యొక్క పాత్రను పరిశీలించడానికి పర్యావరణ వేత్త రవి చోప్రా నేతృత్వంలోని 17 మంది సభ్యుల నిపుణుల కమిటీని మంత్రిత్వ శాఖ ఏర్పాటు చేసింది. 23 ప్రాజెక్టులు ఈ ప్రాంతం యొక్క పర్యావరణశాస్త్రం పై "కోలుకోలేని ప్రభావాన్ని" కలిగి ఉంటాయని చోప్రా కమిటీ నిర్ధారించింది.

  3. దీని తరువాత, ఆరుగురు ప్రైవేట్ ప్రాజెక్ట్ డెవలపర్లు, వారి ప్రాజెక్టుల సమస్య పరిష్కారానికి సిఫార్సు చేయబడిన వాటిలో ఉన్నాయి. కేదార్ నాథ్ విషాదానికి ముందు నిర్మాణం కోసం అనుమతించిన ప్రాజెక్టులు అప్పటికే క్లియర్ చేయబడ్డాయి కాబట్టి, వాటిని కొనసాగించడానికి అనుమతించాలి.

  4. వారి కేసును పరిశీలించడానికి కొత్త కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. కాన్పూర్ లోని ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీకి చెందిన వినోద్ తారే నేతృత్వంలోని ఈ కమిటీ ఈ ప్రాజెక్టులు గణనీయమైన పర్యావరణ ప్రభావాన్ని చూపగలవని నిర్ధారించింది.

  5. పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ 2015 లో అసలు కమిటీలో భాగమైన బి.పి. దాస్ నేతృత్వంలోని మరొక కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. కానీ "అసమ్మతి నివేదిక"ను దాఖలు చేసింది. దాస్ కమిటీ కొద్ది డిజైన్ మార్పులతో మొత్తం ఆరు ప్రాజెక్టులను సిఫార్సు చేసింది.

Source : The Hindu/ Environment