మరచిపోయే హక్కు

2008 లో బిగ్ బాస్ రియాలిటీ షోలు మరియు ఎంటీవీ రోడీస్ 5.0 గెలుచుకున్న అశుతోష్ కౌశిక్ తన వీడియోలు, ఛాయాచిత్రాలు మరియు ఆర్టికల్స్ మొదలైన వాటిని "మరచిపోవడానికి హక్కు" కింద భావించి ఇంటర్నెట్ నుండి వాటిని తొలగించాలని విజ్ఞప్తితో ఢిల్లీ హైకోర్టును ఆశ్రయించారు.


ఈ హక్కు గురించి:

  1. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21లో అంతర్భాగంగా ఉన్న "మరచిపోయే హక్కు" "గోప్యత హక్కు"తో సమకాలీకరించబడుతుందని కౌశిక్ విజ్ఞప్తిలో పేర్కొన్నాడు. ఇది జీవించే హక్కుకు సంబంధించినది.

  1. మరచిపోయే హక్కు ఒక వ్యక్తి యొక్క గోప్యతా హక్కు పరిధిలోకి వస్తుంది. ఇది పార్లమెంటు ఇంకా ఆమోదించని వ్యక్తిగత డేటా రక్షణ బిల్లు ద్వారా నిర్వచించబడుతుంది.

  2. 2017లో, గోప్యతహక్కు ను సుప్రీంకోర్టు తన కీలక తీర్పులో ప్రాథమిక హక్కుగా ప్రకటించింది.

  1. వ్యక్తిగత సమాచారం సంరక్షణ బిల్లును డిసెంబర్ 11, 2019న లోక్ సభలో ప్రవేశపెట్టారు మరియు వ్యక్తుల వ్యక్తిగత సమాచారం రక్షణ కోసం ఉద్దేశించిన నిబంధనలను ఏర్పాటు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

  1. "డేటా ప్రిన్సిపాల్ హక్కులు" పేరుతో ఈ ముసాయిదా బిల్లు యొక్క చాప్టర్ 5 కింద క్లాజ్ 20 "మరచిపోయే హక్కు"ను ప్రస్తావిస్తుంది. "డేటా ప్రిన్సిపాల్ (డేటాకు సంబంధించిన వ్యక్తి) డేటా విశ్వసనీయమైన తన వ్యక్తిగత డేటాను నిరంతరం బహిర్గతం చేయకుండా నిరోధించే లేదా నిరోధించే హక్కు ను కలిగి ఉండాలి" అని ఇది పేర్కొంటుంది.

  1. సమాచార (డేటా) విశ్వసనీయత అంటే, రాష్ట్రం, కంపెనీ, ఏదైనా న్యాయ సంస్థ లేదా వ్యక్తిగత లేదా ఇతరులతో కలిసి వ్యక్తిగత డేటా ప్రాసెసింగ్ మొదలైన వాటి యొక్క ఉద్దేశ్యం మరియు మార్గాలను నిర్ణయిస్తుంది.

Source : Indian Express / Polity & Governance